Bisiklet Seçiminde 38 Nokta

Yazar: Elif Murat / Cüneyt Kazokoğlu Bisiklet secimi bitmeyen, bitmeyecek bir konu. Sürekli olarak teknolojinin geliştiği, değiştiği, yeniliklerin piyasaya sürüldüğü bir dünyada haliyle ihtiyaçlar, hedefler de sürekli olarak değişiyor. Bu doğrultuda bisiklet seçimine yönelik sorular da bir değişim içinde. Tecrübelerimiz doğrultusunda en çok gelen sorular derledik. Haliyle bisiklet seçimini veya bisikleti konu alan bütün soruları sıralamanın imkânı yok, dolayısıyla bunlar dışında sorunuz varsa MTBTR Forum’a başvurmak atabileceğiniz en kolay adım. Yazının hemen başında belirtelim, bu metnin ikinci kısmı kadınlara özgü soruları içeriyor, dolayısıyla kadın okuyucularımız isterlerse yazıya oradan başlayabilirler. Bisiklet, donanımı, tamiri, bisikletçi sağlığı vb. konularda MTBTR arşivi şu anda yüzlerce makale ile Türkiye’nin en geniş ve kapsamlı arşivi. Dolayısıyla bisiklet hakkında aklınıza gelebilecek neredeyse her konudaki soruya cevap bulmanız mümkün. Sayfamızda gezinmekle de kafanızdaki soruların pek çoğunu cevaplayacağınıza, bisiklet konusundaki bilginizi arttıracağınıza eminiz. Sorulara geçmeden önce bir dağ bisikletinin hangi parçalardan oluştuğunu ele alan yazımıza bağlantı verelim. Bisikletin Temel Parçaları yazımızda aşağıdaki resimde gördüğünüz parçalar ve bunların temel özelliklerini ele aldık. Bisikletin temel parçaları Gelelim sorularımıza: Sabit kadro/ön amortisör mü, yoksa çift süspansiyon mu? Sabit kadrolu, önde amortisörlü bisiklet mi yoksa çift süspansiyonlu bisiklet mi sorusu bisiklet seçiminde en temel sorulardan biri. Sabit kadrolu bir bisiklet sorun çıkarmayan, stressiz bir bisiklet, çünkü –doğru donanımla- sadece birkaç parça bakım gerektirir. Aynı fiyattaki bir çift süspansiyonlu bisiklete oranla daha hafiftir, donanımı haliyle daha iyidir. Öte yandan çift süspansiyonlu bisikletin konforu daha yüksektir, kullanımı daha kolaydır, zeminle temâsı kaybetmediği için yolu daha emin kavrar. Ama aynı fiyat sınıfındaki sabit kadrolu bir bisikletten daha ağırdır, daha kötü bir donanıma sahiptir. Genel olarak ne tür bisiklet seçileceği kullanım sahası göz önünde bulundurularak verilmesi gereken bir karardır diyerek bir sonraki soruya geçelim. Sabit kadro ve cift süspansiyonlu Hangi bisiklet hangi kullanım sahası için? Kullanım sahası çizelgesi Yukarıdaki çizelge sanırız sorunun cevabını etraflıca veriyor. kullanım sahası ve amacına uygun bisiklet seçimi alınacak zevk ve verim için birinci sırada önemli. Elbette tepe inişi için seçilecek bir bisiklet ile hafif arazi sürüşü için seçilecek bisiklet birbirinden farklı olmalı. MTBTR’de Yazı: Dağ Bisikleti Tipleri İyi bir kadro mu, iyi bir donanım mı daha önemli? İyi bir kadro olmadan en iyi donanım da işe yaramaz. Ayrıca iyi bir kadro üzerinde zaman içinde model gelişimi yapmak mümkündür. Öte yandan „kem âlat ile kemâlat olmaz“ sözünün de belirttiği gibi, kötü donanımla bir yere varılmayacağı da aşikâr. Dolayısıyla ağırlığı bir nebze kadroya vererek kadro ile donanım arasındaki dengeyi korumaya çalışmak en mantıklısı. Hazır bisiklet mi almalıyım, toplamalı mıyım? Dağ bisikleti piyasasının büyük olduğu ülkelerde sorunun cevabı açık, hazır bisiklet daima daha ucuz, hele de sonbahar gibi sezon sonu dönemlerde indirim furyalarında. Türkiye gibi İstanbul’da iki elin parmaklarını geçmeyen kalburüstü dükkânın bulunduğu bir ortamda haliyle işler biraz değişiyor, yeri geldiğinde toplama bisiklet hazır bisikletten daha hesaplıya geliyor. Arkasında yatan nedenler çeşitli, düzgün bir ithalat sisteminin yerleşmemiş olması, yeteri kadar talep olmaması, ufak partilerle getirilen ucuz parçalar… Kadro geometrisi ne demek? Bisikletin kadrosu tasarlanırken haliyle belirli açılar, ölçüler değerlendiriliyor. Boruların uzunlukları, yükseklikleri, aralarındaki açılar kadronun kullanım özelliklerini, biniş esnasında verdiği tepkileri doğrudan etkiliyor. Dolayısıyla kadro geometrisi, yani boru uzunluğu/yüksekliği ve aralarındaki açıların bütünü bisikletin kullanım sahasına göre değişiyor. Bir bisiklet kadrosunda aşağıdaki çizelgede gözüken ölçüler bulunuyor, bu ölçülerin ne ifade ettiklerini öğrenmek için de yazımız hazır. Kadro geometrisi MTBTR’de Yazı: Kadro Geometrisi Uygun kadro boyunu nasıl hesaplamalıyım? Önce, kadro boyu nedir? Bugün istisnalar olsa da giderek yayılan kadro boyu ölçümü yukarıdaki çizelgede [A] doğrusu ile ölçülen yükseklik. Bisikletten zevk ve verim almak için ideal kadro boyunu hesaplamak elzem. Dikkat edilecek nokta vücut boyu üzerinden kadro boyu hesaplamanın nispeten yanıltıcı olabileceği, en sağlıklı hesaplamanın apış yüksekliği üzerinden yapılması gerektiğidir. Bunun için de apış yüksekliği x 0,57 formülü santimetre cinsinden dağ bisikletçiliğinde kadro boyunu veren en sağlıklı formüldür. Apış yüksekliği ise Leonardo’nun çizimi ile göstermek gerekirse X mesafesi. Yine çizimde olduğu gibi dik dururken, ayakkabısız ölçülecek. Apış yüksekliği Kolaya kaçmak isteyenler için aşağıdaki çizelge de işe yarar. Boy - Kadro çizelgesi İki kadro boyunun tam arasındayım, hangisini seçmeliyim? Fazlasıyla sık rastlanan bu durumda numarasız gözlük gibi herkese uyacak bir cevap yok. Genel olarak kural sportif kullanım için ufak kadronun çevikliği ile öne çıktığı, gezi tipi kullanım için de büyük kadronun konforu ile. Ufak kadro bir nebze uzun gidon boğazı ve kırık sele borusu (bkz. aşağısı) ile „uzatılabilir“, büyük kadro daima büyük kalır. Dolayısıyla burada yapılması gereken bir deneme sürüşü. Deneme sürüşü lazım mı? Ne kadar sürmeli? Deneme sürüşü bisikletin sadece kadrosunun değil, aynı zamanda bütün donanımının bisikletçiye uyup uymadığını kesin olarak belirlemek için şart. Baştan söylenmesi gereken en kısa deneme sürüşünün bile deneme sürüşü yapmamaktan daha iyi olduğu. Lâkin dağ bisikleti gibi bir alet için de 5 dakika otoparkta dolaşmanın ne ifade edeceği muamma. Dolayısıyla deneme sürüşü gerekli, ne kadar uzun ve değişken şartlarda olursa o kadar iyi. Ne kadar süspansiyon mesafesine ihtiyacım var? Bu soru da bayağı üzerinde tartışılabilecek bir soru. Haliyle daha zor, daha engebeli yollar için daha fazla süspansiyon mesafesine ihtiyaç var. Süspansiyon mesafesi arttıkça konfor da artıyor, yani hafif engebeli bir yolda 120mm’lik bir amortisör 80mm’lik bir amortisöre oranla haliyle daha konforlu. Ancak madalyanın bir de arka yüzü var. Süspansiyon mesafesi arttıkça birincisi bisikletin geometrisi ve dolayısıyla kullanım özellikleri değişiyor, ikincisi süspansiyon öğesinin ve dolayısıyla bisikletin ağırlığı artıyor. MTBTR’de Yazı: Amortisör Alırken Dikkat Edilecek Hususkar Amortisör yaylı mı havalı mı? Havalı amortisörlerin çok büyük bir üstünlüğü var, yay olmadığı için haliyle daha hafifler. Havalı amortisörlerin ilk serilerinde gözüken progresif yay eğrisi sorununa da bugünkü havalı amortisörlerde rastlanmıyor. Kezâ havalı amortisörlerin sağlamlığı da bugün ileri seviyede. Elbette bütün seviyeye yayılmış olan yaylı amortisörün yoğunlaştığı iki saha var, bunlardan birincisi giriş seviyesi amortisörleri, ikincisi ise serbest sürüş gibi süspansiyon öğelerini gerçekten çok zorlayan sahalar. Onun dışında çelik yaylı amortisörlerin doğrusal yay eğrileri, uzun ömürleri hâlâ elbette büyük artılar. Pek çokça başa gelmese de havallıamortisörün bozulması durumunda yolda kalmak kaderken yaylı amortisörde böyle bir sorun yok. MTBTR’de Yazı: Temel Amortisör Terimleri Asgarî amortisör donanımı ne olmalı? Bugün üç aşağı beş yukarı bütün amortisörlerde olan bir özellik var, o da negatif sıkışma mesafesinin (bkz. bir önceki maddedeki yazı) ayarı. Onun dışında amortisör geliştikçe donanımı da artıyor. Özellikle amortisörün sıkışmasından daha önemli bile diyebileceğimiz bir işlevi var, o da tepme kontrolü. Bu konuda da teferruat bir önceki maddedeki yazıda bulunuyor. Giriş seviyesindeki amortisörlerde bugün bile elastomer/sürtme ile gerçeklesen bu işlem amortisörün seviyesi ilerlediğinde hidrolik olarak yağ üzerinden gerçekleşiyor. Amortisör sadece bir yay olmaktan çıkarıp amortisör yapan ve tepkisi ile çalışma veriminin çok büyük bir kısmını belirleyen tepme kontrolünün haricî olarak ayarlanabilme seçeneği bir amortisör için çok büyük bir artı. MTBTR’de Yazı: Tepe İnişi ve Serbest sürüş Amortisörleri ve Arazi Binişi, Tur ve Yarış Amortisörleri Kadrolar hangi maddelerden yapılıyor? Bisiklet üretiminde kullanılan maddeler zaman içinde haliyle teknolojik gelişmeye paralel olarak bayağı değişim gösterdiler. Çelik, alüminyum ve giderek artan şekilde karbon bugün en çok kullanılan maddeler. Alüminyum nispeten hafif olması ve kolay işlenmesi ile bugün en yaygın kullanılan madde. Çelik / krom-molibden dağ bisikletinin ilk yıllarında en yaygın olan ve alüminyumdan daha kolay işlenebilmesine rağmen ağırlığı nedeniyle arka plana düştü. Karbon ise gerek hafifliği, gerek işleme teknolojisinin gelişmesi, gerekse esnemeye olan mukâvemeti nedeniyle giderek yayılsa da hâlâ fiyat konusunda oldukça cep yakıyor. MTBTR’de Yazı: Bisiklet Üretiminde kullanılan Maddeler ve Karbon Kadro Üretimi ve Diğer Maddeler Karbon kadro: Scott Scale Arka süspansiyon tipleri nerede farklı? En yaygın arka süspansiyon tipleri tek eklem, dört eklem ve çok eklem. Genel olarak arka süspansiyon tasarımlarının ne kadar değişseler de tek bir hedefi var: O da çekiş ve fren sistemlerinden gelen ivmeleri bertâraf ederek bu etkilerden tamamen bağımsız çalışan bir süspansiyon sistemi geliştirmek. Bütün değişik arka süspansiyon tasarımları bu yöne çalışıyorlar. MTBTR’de Yazı: Çift Süspansiyon tasarımları ve Arka Süspansiyon Teknolojileri Santa Cruz VPP arka süspansiyon Hangi vites sistemine ihtiyacım var? Vites sistemi seçimi bisikletin ne kadar yoğun ve hangi sahalarda kullanıldığına bağlı olarak değişen bir seçim. Aşağıdaki çizelgede de gözüktüğü üzere sportif bir dağ bisikletçiliği için üç aşağı beş yukarı Shimano Deore veya SRAM SX5 sınıfından giriş yapmak gerekiyor. Giriş sınıfı demek kötü demek değil, Deore donanımı ile binlerce km hiç sorun çıkmadan bisiklet sürmek mümkün. Donanımlar profesyonel yarış seviyesinde, Shimano XTR ile SRAM X-0 modellerinde son buluyorlar. Vites sistemleri arasındaki fark fiyat, ağırlık, uzun ömür ve zor şartlarda çalışma konforunda kendini gösteriyor. Vites grupları MTBTR’de Yazı: Vites Sistemleri, Matematik, Ön ve Arka Vites ve Ergonomi ve Vites Elcikleri Disk fren mi jant freni mi? Yıllardır bisikletlerde gayet güvenilir bir şekilde çalışan V-frenler şimdi durup dururken kötüleşmediler elbette. Öte yandan zaman içinde arabalarda kampana frenlerden disk frenlere geçilmesi gibi bisikletlerde de giderek yayılıyor disk frenler. Özellikle dozaj konusundaki üstünlükleri, hava şartlarından etkilenmemeleri ve hidrolik disk frenlerin hidrolik sistemlerinin artıları gerçekten fren kullanımında önemli noktalar. Buna mukâbil V-frenlerde veya Magura’nın hidrolik jant freni HS serisi de bilhassa bakım gerektirmemeleri, yani dağ başında hiçbir sorun çıkarmayacak olmaları, hafiflikleri (V-frenler) ve nispeten ucuzlukları ile pek çok durumda fazlasıyla yeterli olmaları nedeniyle hâlâ tutulan ve tutulmaya devam edecek sistemler. Hidrolik disk fren MTBTR’de Yazı: Jant Frenleri, Disk Frenler ve Fren Çeşitleri Arasında Karşılaştırma Jant frenine örnek: V-fren Kadro donanımında nelere dikkat etmeliyim? Kadro donanımı, yani sele, sele borusu, gidon, gidon boğazı gibi öğeler ilk bakışta hiç dikkat çekmeseler de „bisiklet üzerindeki mutluluk“ söz konusu olduğunda çok önemliler. Gereğinden dar bir gidon, uzun bir gidon boğazı vs. bir iniş esnasında bisikletin kullanımını fazlasıyla zorlaştırabilir. Kadro boyu doğru ise sürüş özellikleri doğrultusunda gidon boğazı 90-120mm arasında değişebilir. Gidon boğazının kullanımdaki etkisi bu yazının giriş kısmında bağlantısını verdiğimiz Kadro Geometrisi yazımızın sonunda da etraflıca anlatılıyor. Gidon eni uzadıkça bisikletin çevikliği kaybolurken kontrol kolaylaşır. Düz bir gidon mu (flat) yoksa eğri bir model mi (rizer) seçimi kullanım sahası ve keyfe kalmış. Ancak tepe inişi bir uç kabul edilirse, burada eğri, 660mm eninde bir gidon kullanılırken diğer uç da arazi binişi (XC) ise burada düz, 580mm eninde bir gidon kullanılması verimli olacaktır. Sele kesinlikle rahat olmalı. Spor seleler görüntü itibâriyle biraz konforsuz gibi de dursalar aslında sportif kullanıma daha uygundurlar. Sele borusunun kırık olup olmaması ise bisiklet üzerindeki konumu belirleyerek ağırlık merkezini öne veya arkaya kaydırır. MTBTR’de Yazı: Erkeklerde Sele Seçimi ve Kadınlarda Sele Seçimi Boynuz lazım mı? Genel olarak standart bisiklet donanımında yer almayan boynuzlar son derece faydalı parçalar. Kimileri estetik açıdan karşı da olsalar özellikle dik çıkışlarda büyük kolaylık sağladıkları ve tutuş konumunu değiştirdikleri için ellerin uyuşmasının da önüne geçtikleri bir gerçek. Boynuza örnek: Cane Creek Baştan itibaren kilitli pedal mı kullanmalı? SPD tabirinin genel anlamda tanımladığı kilitli pedalların en önemli getirisi pedala aktarılan gücü pedalın 360°’lik hareketi esnasında kesintisiz olarak çekiş sistemine iletmeleri. Yani sadece pedala basarken değil, pedalı çekerken de güç aktarımı söz konusu. Bunun yanında haliyle daha eminler, ayağın pedaldan kayması söz konusu değil. Dolayısıyla sportif dağ bisikletçiliğinde (tepe inişi vb. gibi istisnaî sahalar dışında) baştan birkaç defa düşmeyi göze alıp kilitli pedal kullanmakta karar kılmak gerçekten en doğrusu. MTBTR’de Yazı: Pedal Çevirme Sanatı Shimano SPD pedal Bisikletin kuytu yerleri Satılan her üründe olduğu gibi bisikletlerde de çoğu zaman ilk bakılan yerler ile çoğunlukla hiç bakılmayan yerler arasında seviye farkı vardır. Yani bisiklet üreticileri dikkat çeken yerlerdeki donanımın seviyesini yüksek tutarken, genel olarak bakılmayan yerlerdeki donanımı düşük tutarlar, bu şekilde fiyat dengelenmesi sağlanır. Bu durum bilhassa giriş ve orta sınıf bisikletlerde söz konusudur. Özellikle arka vites attırıcı ilk bakılan parçadır ve genellikle bisikletin geri kalan donanımından 1-2 sınıf yukardadır. Bisiklet üreticilerinin en çok tasarrufa gittikleri yerler ise açıkta olmayan orta mil, çatal yatağı (furş tabir edilen) ile nispeten dikkat edilmeyen tekerlek göbekleri ve aynakollardır. Dolayısıyla buralara da dikkat etmekte fayda var. MTBTR’de Yazı: Aynakol ve Orta Mil İllâ pahalı işlevsel kıyafete ihtiyacım var mı? Elbette kimse kimsenin bisikletin üzerinde ne giyileceğine karışmaz, herkes istediğini giyer. Fakat yıllar içinde haliyle oturmuş, işlevsellik açısından iyi olduğuna karar verilmiş belirli kıyafetler var ve bu kıyafetler bisikletten alınan zevki arttırıyorlar. Kaliteli bir bisiklet trikosu pamuklu bir tişört gibi terleyince cilde yapışmaz, yastıklı/pedli bir tayt oturma bölgesini korur, bisiklet ayakkabıları sert tabanları sayesinde gücü daha verimli aktarırlar, vücuda yapışan kıyafetler bol kıyafetler gibi rüzgârda uçuşup rahatsız etmez vs. vs. Kask, koruma vs. lazım mı? Her halükârda kesinlikle bisikletle beraber alınması gereken ve zinhar ihmal edilmemesi şart bir parça, kask. Kask takmak dağ bisikletinde çok önemlidir. Hayatınız boyunca işiniz düşmeyebilir, fakat aynı arabadaki emniyet kemeri gibi, bir defa işiniz düştüğünde hayatınızı kurtarır. Kaska hiç işi düşmemişler „riskini ölçüyorum, düşmeyecek şekilde biniyorum, birşey olmaz“ tarzı bahaneler uydururlar, bir düşüş esnasında kafasını vuran ve kaskı sayesinde yara almadan kurtulan bisikletçi bu bahanelere güler ve kaskın önemini bilir. Kaskta önemli olan kaskın başa tam oturması, oynamaması ve bu sayede koruma işlevini tam olarak gerçekleştirebilmesidir. Kask elzem Kaskın ötesindeki korumalar, yani dizlik, dirseklik ya da bütün yüzü kaplayan kask gibi seçimler kullanım sahasına göre değişirler. Elbette tepe inişi/serbest sürüş istikâmetinde ilerledikçe koruma sayısının da artması mantıklı. Alet edevat ne kadar gerekli, hangileri gerekli? Giriş seviyesinde tornavida, allen anahtar (L seklinde altıgen) ve kurbağa anahtar ile pek çok tamir yapılabilir. Zincir için yağ da alındığı zaman ve bisiklet düzenli olarak bisikletçide bakılıyorsa bu donanımla yetinilebilir. Bunun dışında da temel bazı tamiri yapabilmek için pompa, lastik değiştirmek için kaşık vs. faydalı olacaktır. Elbette bisikletin tamiriyle ilgilenenler alet yelpazesini genişletip evlerinde kendi atölyelerini kurabilirler. Bir seçenek de Topeak markasında olduğu gibi bisiklet için gerekli aletlerin toplandığı ürünlerden birini edinmek. MTBTR’de Yazı: Atölye bölümündeki bütün yazılar. Alet grubu Doğru lastik genişliği ne kadardır? Kesin cevabi olmayan sorulardan biri. Yalnız gerçek şu ki lastik genişledikçe darbe emme özelliği yükseldiğinden konfor artar. Dolayısıyla bilhassa sabit kadrolu bisikletlerde 2.1“ ve üzeri lastikler tavsiye edilir. Yarışçılar hafiflik de göz önünde bulundurulduğundan 1.95“ gibi lastiklerle yetinirler. Kullanım sahası tepe inişi istikâmetinde ilerledikçe kullanılan lastik genişliği de artar. MTBTR’de Yazı: Lastikler Hakkında Her Şey Şişeden mi, sırttan mı sıvı almalı? Herkesin zevkine kalmış olsa da genelleme yapmak gerekirse kısa turlarda şişe sıvı almak için yeterliyken uzun gezilerde 3 litreye kadar sıvı hacmine sahip sırt çantaları öne çıkmaktalar. Ayrıca su haznesi içeren sırt çantaları ile doğal olarak alet edevat, soğuk havaya karşı rüzgârlık, yağmurluk vb. eşyaları taşımak da daha kolay. MTBTR’de Yazı: Su ve sırt çantaları Camelbak Mule sıvı hazneli çanta Aşınan ve zamanla değiştirilecek parçalar neler? Haliyle hareketli her mekanik aksamda olduğu gibi bisiklette de zaman içinde aşınan ve değişmesi gereken parçalar var. Bunlardan biri elbette lastikler. Belirli bir seviyeden sonra artık yol tutuşu özellikleri kalmayan lastikleri değiştirmek güvenlik açısından elzem. Bunun dışında çekiş sisteminde zincir ve arka dişliler de düzenli aralıklarla değiştirilmesi gereken parçalar. Son olarak bilhassa kötü hava şartlarında kullanılan bisikletler için kablo ve tellerin uzun da olsa belirli aralıklarla değiştirilmesi vites ve fren verimi yönünden gerekli. MTBTR’de Yazı: Zincir Ne Zaman Değiştirilmeli? Tekerleklerde önemli noktalar neler? Bisikletin kullanım özellikleri konusunda en önemli parçalardan biri de tekerleklerdir. Özellikle bisiklette yenilemeye giderken ilk adımın atılacağı, ne kadar hafif olurlarsa bisikletin o kadar çabuk hızlanacağı bu parçalarda dikkat edilmesi gereken herşeyden düzgün örülmüş ve yeteri kadar gergin olmaları, tel gerginliklerinin eşit dağılmış olması ve tekerlek setini oluşturan parçaların belirli bir seviyenin üzerinde olmasıdır. MTBTR’de Yazı: Tekerlekler Hakkında Her Şey, İyi Bisiklet Tekerleğinden Belli Olur ve Daha Akıcı Bir Sürüş İçin 20 Tüyo KADINLARA TAVSIYELER Ucuza Kaçmayın Sponsorumuz yoksa ve çok zengin değilsek alacağımız bisikletin fiyatı yapacağımız seçimi belirlemede en önemli faktörlerden biridir. Kredi kartı limitlerinizi zorlamayın, gördüğünüz en pahalı bisikleti almanız da gerekmez. Fakat bütçenizin elverdiği ölçüde sınırlarınızı zorlayabilirsiniz. Daha iyi parçalar, örneğin üzerine oturacağınız sele için bir miktar daha para harcamanıza değecektir. Fiyatları uğruna ağır ve/veya değiştirilmesi zor parçalar içeren bisikletleri tercih etmemeliyiz. Çevrenizdeki bisikletçileri tanıyın ve onlara danışın Uygun bisikleti bulmamız için gerekli yardımı bu bisikletçilerden alabilir, daha sonra bisikletimizi geliştirmek istediğimizde yine onlara danışabiliriz. Bisiklet aksesuarlarımızı da temin edebiliriz. Çevremizdeki bisikletçileri tanımak ve arkadaş olmak bize çok yardımcı olacaktır. Sürüş amacınıza uygun bir bisiklet seçin Bisikletinizi seçmeden önce onu hangi tür amaçlarla ne tip aktivitelerde kullanacağınızı belirlemelisiniz. Asfalt yollarda, kaldırımda mı kullanmak istiyorsunuz yoksa stabilize yollarda mı? Uzun mesafeli sürüşler mi yapacaksınız? Tepe inişi (DH) mi öğrenmek istiyorsunuz.? Yoksa ailenizle formunuzu korumak için 10-15 km’lik sürüşler mi yapmak istiyorsunuz? Uzun turlara çıkmayı planlıyor musunuz? Ağırlıklı olarak yapmayı planladığınız sürüşler bisikletinizin kadro tipini ( tekerleklerin, selenin, gidonun bağlandığı ortadaki üçgen demirler ), lastik tipini ve gerekli diğer tüm aksesuarları seçmede en belirleyici etkendir. Test sürüşü Bir bisikleti tanımanın en iyi yolu ona binmektir! Bisikletçinizden beğendiğiniz bisikletin sele boyunu ve gidonu ölçülerinize uygun olarak ayarlamasını rica edin. Beğendiğiniz bir sele varsa onu taktırın. Ve çekinmeden deneyin!!! Ölçülerinize uygun bisikleti bulmaya çalışın. Aynı boya sahip kadın ve erkekler arasında bile çok temel ve önemli fiziksel farklılıklar bulunur. Bu nedenle bisiklet alırken biz kızların yaşadığı en büyük zorluklardan biri kendi vücut ölçülerimize uygun bir bisiklet bulabilmektir. Genellikle kadınların kolları aynı boydaki erkeklerden kısadır ( yaklaşık 4-5 cm), gövdeleri de kısadır- bacakları ise daha uzundur. Bisikletin selesi ile gidon arasındaki uzaklık- ki bu uzaklık kadronun en üstteki parçasının ( gidon ve sele arasındaki parça) ve gidon borusunun uzunluğuna bağlıdır – kadınlar için erkeklerinkinden daha kısa olmalıdır (çünkü biz erkekler kadar ileriye uzanamayız). Dolayısıyla kadınlar için tasarlanan bisikletlerde kadronun üst parçası daha kısadır. Kadınlara özgü geometrili bisiklet Kalça kemiklerimiz daha geniştir, dolayısıyla bu da oturuş şeklimizi ve neye oturmak istediğimizi yani sele seçimimizi etkileyen bir faktördür. Ellerimiz daha küçük olduğu için frenler uygun olarak ayarlanmalıdır. Omuzlarımız daha dar olduğu için gidon genişliği omuz genişliğimize uygun daha dar gidonlar seçmeliyiz. Kadınlara yönelik olarak geliştirilmiş bisikletler başlangıçta garip gelebilir... Çünkü birçoğumuz ölçülerimize uygun olandan çok daha büyük bisikletlere binmeye ve kendimizi uzatıp germeye alıştık, çünkü piyasada sadece bu bisikletlerden bulabiliyorduk. Yine de en doğrusu vücut ölçülerimize uygun bir bisikletle başlamak... Erkek bisikletlerine de bakabiliriz Kendinize en uygun bisikleti kadınlar için üretilmemiş bisikletlerin arasında da bulabilirsiniz. Denemeden bilemezsiniz... Küçük kadrolara sahip bisikletleri özellikle gözden geçirin ve deneyin. Önemli olan bizim kendimizi rahat hissetmemiz. Ne aradığınızı belirtin Bisikletinizin ne gibi özelliklere sahip olmasını belirtmekten çekinmeyin. Örneğin seçtiğiniz bisikletin gidonu omuzlarınız için çok genişse, bisikletçinizden sizin ölçülerinize uygun bir gidon takmasını isteyin. Selenizi değiştirmek isterseniz bunu belirtin. Bisikletçiniz olumsuz cevap verebilir, fakat değişen sadece ölçü ise problem çıkmayacaktır. Fakat farklı tipte bir parça taktırmak isterseniz bu fiyata yansıyacaktır. Gezin Diğer tüm alışverişlerde yaptığımız gibi bisikletimiz için de farklı dükkanları gezmeliyiz. Fiyat karşılaştırması, servis kalitesi, ve Pazarlıkla alabileceğimiz aksesuarları bu şekilde belirleyebiliriz. Sorun Bilgi edinebileceğiniz en iyi kaynak diğer kadın bisikletçiler olacaktır. Örneğin Yahoo kadın bisikletçiler grubu dünyanın dört bir yanından üyelere sahiptir. Güzel bisikletli bir kadın bisikletçi gördüğünüzde çekinmeyin, sohbet edin, bisikletiyle ilgili öğrenmek istediğiniz şeyleri sorun. Süreceğiniz bisikleti alın! Gerçekten sürmek istediğiniz bisikleti alın. Bütçenizi aşmayın fakat tercihlerinize sadık kalın. Daha sonra pişman olacağınız fedakarlıklar yapmayın. Alt ve üst bisiklet gruplarındaki bisikletler arasındaki temel farklar parçalar (vites grubu, arttırıcılar, frenler vb) ve kadro ağırlığıdır (krom karışım kadrolar en ağır kadrolardır, alüminyum kadrolar daha hafiftir, karbon kadrolar ise hafif ve dayanıklı olmakla beraber çok pahalıdır) . Geliştirebileceğiniz bir bisiklet alırsanız zamanla bu parçaları değiştirebilir ve bisikletinizi geliştirebilirsiniz. Değiştirdiğiniz eski parçaları satarak (internetten satabilirsiniz) ,daha iyi parçaları yeni ya da ikinci el olarak (yine internetten) temin edebilirsiniz. Bisikletin kolay kolay değiştirilemeyecek en önemli parçası KADROSUdur. Ağırlığının, ölçülerinin size uygun olmasına dikkat edin. Ve unutmayın önemli olan metreyle yapılan ölçümler değil sizin bisikleti sürerken kendinizi rahat hissetmeniz.,

Bisikleti hangi amaçla ve nerede kullanacağız?

Bisiklet Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Öncelikle çeşitli türleri olan (mtb, triatlon, time trial, yol, şehir, tur, trail, Freeride, Downhill, spor, XC) bisiklet dünyasında bizim yerimizin nereden başlayacağıdır. Öncelikle şu üç soruyu kendinize sormanızı istiyorum.

• Bisikleti hangi amaçla kullanacağım?
• Bisikleti nerede kullanacağım?
• Bütçe olarak ne kadar param var?

Gelelim bu soruların açıklamalarına…

Bisikleti hangi amaçla ve nerede kullanacağız?

Bu soruyu yanıtlarken gerçekçi olmanız sizin yararınıza olacaktır. Yarışmak mı istiyorsunuz? Yoksa sadece sağlık amacıyla mı kullanacaksınız? Yoksa şehir şehir dolaşıp yeni yerler keşfetmek mi istiyorsunuz? Akrobatik hareketler yapmak hoşunuza mı gidiyor? Ya da benim gibi tepelerden aşağıya çılgın süratlerle inerken düşmemek için dayanıklı bişeyler mi arıyorsunuz? Yüksek atlayışlar yaparken adrenalinin tüm vücüdunuzda yayıldığını hissetmek mi istiyorunuz?

Bu sorulardan birine cevap vermeniz halinde yazımızın devamında sizlere bazı önderilerde bulunacağım. Ancak ben bunların hepsini yarım yamalakta olsa yapabilirim diyorsanız ve henüz başlangıç seviyesinde bir kullanıysanız benim size tavsiyem bir MTB almanız. En azından yukarıdaki sorulara net cevaplar verene ve kendinize en uygun durumu bulana dek alacağınız bir MTB işinizi görecektir.

Bisiklete ne kadar bütçe ayırmalıyım?

Öncelikle yukarıdaki soruları kafanızda netleştirdiyseniz artık fiyatlar konusuna girmenin zamanı gelmiştir. Burada benimde canımı hayli sıkan bisiklet fiyatları oluyor. Birçok yeni kullanıcı bisikletin markasına bakarak bisiklet almaktadır. Aslında bisikleti bisiklet yapan marka değil bisikleti oluşturan parçalardır. Genel bir fiyat tablosu yapıldığında;

• 200-800 YTL arası: Giriş seviyesi ve amatör üzeri kullanıcıların tercih ettiği bisiklet türleridir. Yeni başlıyorsanız bu fiyat aralığındaki bisikletleri göz önünde bulundurabilirsiniz. Ancak bu bisikletler diğerlerine oranla biraz ağırdırlar ve çok sert koşullara dayanıklı değildirler. Genel kullanıcılara hitap eden bisiklet türleridir.
• 800-1600 YTL arası: Önceki guruba nazaran daha sağlam, performansı daha yüksektir, ancak yine de performans kullanıcılarını bir yere kadar tatmin ederler, performans olarak orta gurubu oluştururlar, genel olarak bütçesi müsait olanların bu aşamadan başlamasını öneririz.
• 1600-3500 YTL arası: Bu aralıktaki bisikletler daha hafif, kullanımı daha zevk veren yüksek performanslı aletlerdir. Bu bisikletler oldukça dayanıklı olmalarının yanısıra bisikletten daha fazla zevk almak isteyen kullanıcılar bu fiyat aralığındaki bisikletleri göz önünde bulundurmalıdırlar.
• 3500-8000+ YTL arası: Benim gibi sizde bu rakamları abartı bulabilirsiniz. Bu kadar para vermeye değermi bilmem ama bu fiyattaki bisikletler son derece hafif, teknolojinin ulaştığı en son noktadaki aletlerdir. Bu bisikletler tam profesyonel olanlar için biçilmiş kaftan gibidir. Zaten bu kadar parayı bisiklete yatıran kişinin hayatı bisiklet olmuştur artık. Dayanıklılıkları, kullanılan teknoloji ve her ortamda rahatlıkla kullanabildiğiniz bu bisikletleri durumunuz müsaitse, kolay beğenmeyen biriyseniz, yarışlara katılıp derece yapmak istiyorsanız bu biikletlere bakmanızı tavsiye ederim.

Bisiklet alırken dikkat edilmesi gerekenleri sıralarsak;

1. Bisikletin boyunuza uygun bir ölçüde olması (En önemli etken)
2. Bisikletin kullanım amacının sizin beklentilerinize uygunluğu
3. Kadro ağırlığının ve tasarımının uygunluğu
4. Bisikletin ağırlığının taşıyabileceğiniz bir ağırlıkta olması
5. Amortisörlü ise amortisörünün kalitesi
6. Fren ve vites mekanizmasının kullanışlılığı
7. Yapıldığı ülke (Piyasada çok fazla çin malı bisiklet mevcut. Sağlığınız ve cebiniz için terih etmeyiniz.)

Bisikletin boyu diyip duruyorum. Nedir bu derseniz. Aslında bunun ismi kadro boyudur. Bu konu çok önemli bir konu olduğundan her tür bisiklet için verilen ölçüleri de sizlerle paylaşmadan edemeyeceğim.

Resimde gördüğünüz üzere A noktası kadro boyunu verir. Bu aralık pedl göbeğinin orta noktası ile kadronun sele borusu bitim noktasına kadar olan ölçüdür. Bir bisiklet seçerken yanımızda metreyle gitmeyeceğimize göre genel bir yöntemi size anlatayım. Bisikletin bacaklarımız arasına alındığında kadronun üst borusuyla bacak apış arasında kalan mesafenin 5 ile 10 cm arasında olması performansımızı olumlu yönde arttıracaktır.

Bununla birlikte bir dağ bisikleti(MTB) aldığımızda bisikleti ağır arazi koşularında kullanacaksak kadro boyunun normalden daha kısa olması yani 5-10 cm değilde 10 cm ve üstü olması arazi koşullarında performansımızı arttıracaktır.

Bahsettiğimiz bu kadro boyu ölçüleri her bisiklet türüne göre değiştiği için ben size bütün türlerdeki kadro boyu ölçülerini vereyim.

1. Dağ Bisikleti (Ön süspansiyonlu)

Dağ bisikletleri günümüzde birçok kişinin yoğun bir şekilde kullandığı bisiklet türüdür. Bunun sebebi kullanım alanının çok geniş olmasıdır. Dağ bisikleti alırken aşağıdaki ölçüleri gözönünde bulundurmanız performansınız için önemlidir.

Boy Ölçüsü Kadro Boyu (cm)

155-165 cm 35-38 cm
165-170 cm 38-41 cm
170-175 cm 41-43 cm
175-180 cm 43-46 cm
180-185 cm 46-48 cm
185-190 cm 48-53 cm
190-195 cm 53-56 cm
195-200 cm 56-58 cm

2. Dağ Bisikleti (Çift Süspansiyonlu)Bu tür bisikletler çoğunlukta gösterişe önem veren kullanıcıların yoğun şekilde kullandığı bisiklet türüdür. Çift süspansiyonlu(ön ve arka) bu bisikletler iniş için tasarlanmış olup çıkış ve düz yol için kesinlikle kullanışlı değildirler. Bu tür bisiklet kullanıcıları her pedal basışlarında güç kaybederek bisiklet keyiflerini azaltmaktaırlar. Tekrar söylemek gerekirse bu bisikletler tur, şehir ve dağ krosu yapmaya elverişli değildirler. Bu tür bisikletler için ise tablomuz hazır.

Boy Ölçüsü Kadro Boyu (cm)

155-165 cm 35-38 cm
165-170 cm 38-41 cm
170-175 cm 41-43 cm
175-180 cm 43-46 cm
180-185 cm 46-48 cm
185-190 cm 48-53 cm
190-195 cm 53-56 cm
195-200 cm 56-58 cm

3. Yol ve Triatlon Bisikletleri

Bu tür bisikletler tam bir asfalt canavarıdır. Uzun süre asfalt yolda bisiklete binmek istiyorsanız kesinlikle bu tür bir bisiklet almalısınız. Bu bisikletlerde kadrolar, lastik ve jantlar daha incedir. Dağ bisikletlerinde farklı vites yapıları vardır. Vites değişimleri daha yavaş ve tempo dağ bisikletlerine göre daha fazla önem kazanmaktadır. Yapıları gereği düz alanlarda kullanılmaları gerekmektedir. Bu tür bisikletler içinde aşağıdaki ölçüler geçerlidir;

Boy Ölçüsü Kadro Boyu (cm)

155-165 cm 46-48 cm
165-170 cm 48-50 cm
170-175 cm 50-52 cm
175-180 cm 52-55 cm
180-185 cm 55-57 cm
185-190 cm 57-60 cm
190-195 cm 60-62 cm
195-200 cm 62-64 cm

Bisikletimin ağırlığı ne kadar olmalıdır?

Çoğu kişi bu konuyu her zaman es geçer. Aslında önemli konuların arasında yer alan bisiklet ağırlığı sürüş zevkimizi ve performansımızı önemli ölçüde etkileyen unsurların başında gelir. Hafif bisikletler her zaman ağır olana göre daha hızlı tepki verecek, yokuşlarda sizi çok rahatlatacaktır. Ancak bununda size bir maliyeti olacaktır.

Hafif bisikletler her zaman daha pahalı olacağı için bütçeniz buna elvermiyorsa sizde en hafifini bulana dek bisiklet aramaya devam etmeyeceksiniz tabiki. Herhangi uygun bir bisiklet alarak durumunuz müsait oldukça üzerindeki parçalarda değişiklik yoluna giderek bisikletinizi hafifletebilirsiniz. Genelde profesyonel bisikletler 7-12 kg arasındadır. Tabi bunu her tür bisikelt için söyleyemeyiz.

12-15 kg arasındaki bisiklet amatör kullanıcılar içindir. Piyasada satılan birçok bisiklet bu türdendir. 15-20 kg arasındaki bisikletler ya çok aksesuarla donatılmış veya çok ağır malzemeden yapılmıştır. 20-30 kg arası bisikletler ise iki amortisörlü olan ve marketlerde bile satılan bisikletlerdir. Hiçbir zaman bu tür bir bisiklete binmemenizi öneririm.

Eğer bisiklet dünyasına yeni girdiyseniz dağ bisikletinizi 13-14 kg, yol veya yarış bisikletinizi 9-11 kg, şehir bisikletinizi ise 16-17 kg dan fazla almayın.

Bisiklette Vites Konusu

Eskiden benimde bir bisiklette ilk baktığım yer vites sayısının kaç olduğuydu. Unutmuyorum mahallede bütün arkadaşların ve benimde bisikletlerimiz 18 vitesken yurt dışından gelen bir çocuğun bisikleti 24 vitesti. Bütün arkadaşlar bisiklete hayranlıkla bakardık. Ne hızlı bisiklet diye düşünür bunun nasıl olduğu ile ilgili kafa yorardık. Ne günlerdi. Ancak hepsi eskide kaldı artık.

Artık diyorum çünkü vites konusunda çoğu kişi hala böyle düşünüyor. Vites sayısı ne kadar fazla olursa daha hızlı mı gideceğiz sizce? Hayır tabiki. Bu tamamen bizim gücümüze bağlı birşey. Yüksek vitesli bisikletlerde dişliler daha fazla olduğundan kullanıcıya daha fazla seçim şansı sunarak vites geçişlerinin daha yumuşak olmasını sağlar.

Bununla ilgili bir diğer konuda bisikletin hızı ön dişli ile arka dişlinin ölçüsüne bağlı olmasıdır. Bisikletinizin ön dişilisinin büyük arka dişlisi ise çok küçükse ve performansınızda üst düzeydeyse bisiklet altınızdan uçacaktır. Zaten profesyonel bisikletlerde arka dişlinin en küçük dişlisi 10-12 dişten oluşurken ön dişilinin en büyük dişlisi 44-48 dişten oluşur.

Bisiklet kullanımında bazı ipuçları:

• En önemli konu kadro boyudur. Eğer bisikletimizi daha çok arazide kullanacaksak küçük kadro boyu tercih etmeliyiz.
• İkinci olarak bisiklet selesini ne kadar ince kullanırsak bacak hareketlerimiz o kadar rahat olacağıdır. Buna alışmak zor olabilir ama benim tavsiyem ince sele tercih etmenizdir.
• Üçüncü olarak lastik Genelde göze hitap eden kalın ve dişli lastikler ilgi çekiyor. Unutulmamalı ki lastik ebadı ne kadar geniş olursa bisikletinizin hızı o kadar daha yavaş olacaktır. Sadece arazi bisikletlerinin lastikleri kalın olmalıdır. Şehir kullanımı için olan bisikletlerin lastikleri yarı dişli lastikler olmalıdır.

BİSİKLET ALIRKEN DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR ----

BİSİKLET ALIRKEN DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR ----





Türkiye'deki bisiklet firmaları, bisikletleri tüketicilerin ölçülerine göre değil kendi üretim hedeflerine uygun olarak üretirler ve sonuçta bisiklet keyfi yaşamak isteyen birçok insan -özellikle de genç yaş grubu- bisiklet sporuna problemli bir başlangıç yapar. Bu problem, kalite ve servis hizmetinde de karşımıza çıkmaktadır. Bu firmalar, çok kalitesiz ve pazar doldurma hedeflerine uyan bisikletler satmaktadırlar. Özellikle hipermarketlerden alışveriş yapanlar bu sorunlarla karşılaşırlar ve yeterli düzeyde bilgilendirilmedikleri için de bisiklet keyfinin, kalitesiyle ilişkisini fark edemezler. Oysa bisiklet keyfi, frenlemesi, vites değişimi, sürüş kalitesi ve güvenliği ile doğru orantılı olarak değişim gösterir.
Bu doğrultuda, bisiklet alırken azami dikkat edilmesi gereken kurallara kısaca göz atmakta büyük yarar var.

Bisikletin vücudunuza ve amacınıza uygun olması:
Bisiklette uygun ölçü, bisiklet modellerine göre değişmektedir. Almayı düşündüğünüz bisiklet dağ bisikleti mi?, Yol bisikleti mi?, Yoksa tur bisikleti mi? Buna karar verdiyseniz, sıra uygun ölçünün belirlenmesinde.
Aşağıda her model bisiklete uygun ölçüleri bulabilirsiniz:

a) Dağ bisikleti (Hardtail=ön süspansiyonlu):
Dağ bisikletlerinin geniş bir kullanım alanı vardır. Bu tür bisikletler; gezinti, tur, dağlık arazi sürüşü, şehir içi gibi birçok alanda kullanılmaya oldukça elverişlidir. Lastik değişimi ve birkaç ufak değişiklikle tura veya şehir içi kullanıma da uygun hale getirilebilir.
Dağ bisikleti alırken aşağıdaki ölçüleri kullanabilirsiniz:

Boy ölçüsü Kadro boyu Kadro boyu (cm)

155-165 cm. 14-15" 35-38 cm.
165-170 cm. 15-16" 38-41 cm.
170-175 cm. 16-17" 41-43 cm.
175-180 cm. 17-18" 43-46 cm.
180-185 cm. 18-19" 46-48 cm.
185-190 cm. 19-21" 48-53 cm.
190-195 cm. 21-22" 53-56 cm.
195-200 cm. 22-23" 56-58 cm.

b) Dağ bisikleti (Full süspansiyon):
Bu tür dağ bisikletleri ülkemizde son yıllarda satışı artan bir üründür. Ancak çift süspansiyonlu (ön-arka) bisikletler, iniş tasarımına sahip olan çıkış ve düz yol için kesinlikle uygun olmayan bisikletlerdir. Bisiklet seçiminde dış görünüşe bağlı kalan tüketiciler, bu tür bisikletleri kullanarak her pedal basımında güç kaybederek bisiklet keyfini büyük oranda azaltıyorlar.
Full süspansiyon dağ bisikletleri, tur, şehir ve dağ krosu yapmaya elverişli değildir.
Bu tür bisikletler için aşağıdaki ölçüleri kullanabilirsiniz:

Boy ölçüsü Kadro boyu Kadro boyu (cm)
155-165 cm. 14-15" 35-38 cm.
165-170 cm. 15-16" 38-41 cm.
170-175 cm. 16-17" 41-43 cm.
175-180 cm. 17-18" 43-46 cm.
180-185 cm. 18-19" 46-48 cm.
185-190 cm. 19-21" 48-53 cm.
190-195 cm. 21-22" 53-56 cm.
195-200 cm. 22-23" 56-58 cm.

c) Yol ve Triatlon Bisikletleri:
Yol bisikletleri, asfalt yollarda uzun süreli keyifli binişler için kullanılır. İnce kadro, lastik, jant yapısına ve dağ bisikletlerinden farklı vites kombinasyonlarına sahiptirler. Bu viteslerin değişimi, dağ bisikleti gibi seri olmamakta daha yavaş olmakta ve tempo, dağ bisikletlerine göre daha fazla önem kazanmaktadır.
Yapıları gereği düz alanlarda kullanılmalıdırlar.
Bu tür bisikletler için aşağıdaki ölçüleri kullanabilirsiniz:

Boy ölçüsü Kadro boyu (cm) Kadro boyu (cm)
155-165 cm. 48-51 cm. 46-48 cm.
165-170 cm. 51-53 cm. 48-50 cm.
170-175 cm. 53-55 cm. 50-52 cm.
175-180 cm. 55-57 cm. 52-55 cm.
180-185 cm. 57-60 cm. 55-57 cm.
185-190 cm. 60-62 cm. 57-60 cm.
190-195 cm. 62-64 cm. 60-62 cm.
195-200 cm. 64-68 cm. 62-64 cm.